Kompetencje menedżerskie XXI wieku - wygrywające firmy, wygrywające zespoły
- dr Artur Smolik
- 30 gru 2023
- 9 minut(y) czytania
Zaktualizowano: 22 sty
Uporządkowanie kompetencji menedżerskich w organizacji to kluczowy krok w budowaniu efektywnego i zrównoważonego zarządzania, które ma bezpośredni wpływ na wyniki całej organizacji.
Kompetentni liderzy i menedżerowie, dzięki odpowiednio rozwiniętym umiejętnościom, przyczyniają się do skuteczniejszego realizowania celów strategicznych, zwiększenia zaangażowania zespołów oraz poprawy atmosfery w pracy. Ich działania bezpośrednio wpływają na efektywność procesów, innowacyjność organizacji oraz wyniki finansowe.
Współczesne organizacje, które świadomie rozwijają i strukturyzują kompetencje menedżerskie, budują długoterminowe przewagi konkurencyjne. W dynamicznie zmieniającym się środowisku biznesowym to właśnie dobrze przygotowani liderzy stanowią fundament elastyczności i zdolności do adaptacji. Umiejętność skutecznego zarządzania zespołami, podejmowania trafnych decyzji oraz budowania relacji opartych na zaufaniu pozwala organizacji na utrzymanie konkurencyjności w dłuższej perspektywie, mimo zmieniających się warunków w otoczeniu.
Kluczowym elementem uporządkowania kompetencji menedżerskich jest dostosowanie programów rozwoju umiejętności do wymagań konkretnej firmy. Każda organizacja ma unikalne cele, kulturę i wyzwania, które wymagają indywidualnego podejścia do kształtowania umiejętności jej liderów. Personalizacja programów szkoleniowych oraz systematyczne monitorowanie rozwoju liderów pozwala nie tylko na osiągnięcie lepszych rezultatów, ale również na efektywniejsze wykorzystanie zasobów.
Porządkowanie kompetencji menedżerskich obejmuje również ocenę potencjału osób na stanowiskach kierowniczych oraz kandydatów na liderów. Dzięki wdrożeniu przemyślanych narzędzi diagnostycznych organizacje mogą lepiej dopasować kandydatów do specyfiki stanowiska oraz zaplanować ich rozwój w sposób zapewniający sukces. Taka ocena pozwala na identyfikację mocnych stron, obszarów wymagających poprawy oraz na zapobieganie nieefektywnym decyzjom personalnym.
Dlatego właśnie menedżerowie muszą posiąść zarówno uniwersalne, podstawowe umiejętności z zakresu zarządzania, jak i te, które odpowiadają wyzwaniom XXI wieku. Wyróżniłem w toku moich badań i doświadczeń zawodowych kluczowe obszary, które stanowią fundamenty skutecznego kierowania zespołem i mogą stanowić wytyczne w drodze doskonalenia liderów i menedżerów w organizacjach (manager).
KOMPETENCJE MENEDŻERSKIE PODSTAWOWE (uniwersalne)

Kompetencje interpersonalne - obejmują umiejętności budowania i utrzymywania relacji z członkami zespołu, współpracownikami oraz interesariuszami zewnętrznymi.
W skład tej kompetencji wchodzą:
Umiejętność komunikacji interpersonalnej
Obejmuje umiejętność słuchania, wyrażania myśli i emocji w sposób jasny i zrozumiały oraz umiejętność zadawania właściwych pytań.
Zdolność do empatii
To zdolność do zrozumienia i identyfikowania się z emocjami i perspektywą innych osób. Empatia pozwala na budowanie silniejszych relacji i lepsze zrozumienie potrzeb członków zespołu.
Umiejętność rozwiązywania konfliktów
Kluczowe jest umiejętne i konstruktywne rozwiązywanie konfliktów, które mogą się pojawiać w zespole lub w relacjach z innymi departamentami lub interesariuszami.
Umiejętność motywowania i inspirowania
Liderzy powinni być w stanie zmotywować członków zespołu do osiągania wyznaczonych celów oraz inspirować ich do rozwoju i osiągania najlepszych wyników.
Umiejętność budowania zaufania
Zaufanie jest fundamentem silnych relacji w zespole. Liderzy powinni być wiarygodni, transparentni i konsekwentni w swoich działaniach.
Umiejętność pracy w zespole
To umiejętność efektywnej współpracy z różnymi osobami, umiejętność dzielenia się wiedzą i doświadczeniem oraz umiejętność wykorzystania różnorodności w zespole.
Umiejętność radzenia sobie z oporem i negatywnym feedbackiem
Liderzy powinni być w stanie konstruktywnie reagować na opór lub negatywny feedback, koncentrując się na rozwiązaniach i dążeniu do lepszych wyników.

Kompetencje zarządzania zmianą i procesami - w dynamicznym środowisku biznesowym umiejętność skutecznego zarządzania projektami zmian jest kluczowa. Obejmuje to umiejętność diagnozowania potrzeb zmiany, planowania i wdrażania działań oraz monitorowania postępów.
W skład tej kompetencji wchodzą:
Diagnozowanie potrzeb zmiany
Rozpoznawanie istniejących potrzeb i wyzwań, które wymagają wprowadzenia zmian w organizacji.
Analiza i planowanie procesu zmiany
Opracowywanie kompleksowych analiz i planów, które określają cele, kierunki oraz środki niezbędne do skutecznego wprowadzenia zmiany.
Wdrażanie działań w zmianach
Realizowanie działań i inicjatyw, które są zgodne z ustalonym planem zmiany oraz wspierają osiągnięcie zamierzonych celów.
Komunikacja i zaangażowanie interesariuszy
Budowanie otwartej i efektywnej komunikacji z pracownikami oraz innymi interesariuszami organizacji, aby zaangażować ich w proces zmiany.
Wsparcie w procesie adaptacji
Zapewnianie wsparcia i narzędzi niezbędnych do skutecznego przystosowania się pracowników do nowych warunków i wymagań.
Rozwiązywanie oporu i konfliktów
Identyfikacja potencjalnych oporów oraz konfliktów, a następnie skuteczne zarządzanie nimi w trakcie procesu zmiany.
Monitorowanie postępów i ewaluacja zmiany
Regularna ocena postępów w procesie zmiany, analiza osiągniętych wyników oraz ewaluacja skuteczności wdrożonych działań.
Dostosowywanie strategii zmiany do nowych potrzeb
Elastyczne podejście do procesu zmiany, umożliwiające dostosowywanie strategii w przypadku pojawienia się nowych wyzwań lub potrzeb.

Kompetencje analityczne i problemowe - liderzy i menedżerowie powinni być w stanie analizować sytuacje, identyfikować problemy oraz proponować rozwiązania. To również umiejętność podejmowania decyzji opartych na danych i analizach.
W skład tej kompetencji wchodzą:
Analiza sytuacji i otoczenia biznesowego
Dokładne badanie i zrozumienie kontekstu, w którym działa organizacja, włączając w to trendy rynkowe, konkurencyjność oraz ewentualne zagrożenia.
Identyfikowanie problemów i wyzwań
Skuteczna diagnoza sytuacji, umożliwiająca rozpoznawanie istniejących problemów oraz wyzwań, które mogą wymagać interwencji.
Proponowanie innowacyjnych rozwiązań
Tworzenie kreatywnych i skutecznych rozwiązań, które pozwalają na skuteczne radzenie sobie z wyzwaniami oraz osiąganie celów organizacji.
Wykorzystywanie danych i analiz
Umiejętne posługiwanie się danymi i analizami w procesie podejmowania decyzji, co przyczynia się do podejmowania bardziej trafnych i uzasadnionych wyborów.
Rozwijanie umiejętności diagnostycznych w zespole
Wspieranie rozwoju umiejętności analitycznych w zespole oraz promowanie podejścia opartego na faktach i danych.
Kontynuacyjne doskonalenie procesów analitycznych
Dążenie do ciągłego doskonalenia procesów analitycznych, które umożliwiają szybkie reagowanie na zmieniające się warunki biznesowe.

Kompetencje rozwoju zespołu - obejmują umiejętność identyfikowania potencjału członków zespołu, wspierania ich rozwoju i motywowania do osiągania wyższych celów. To także umiejętność prowadzenia skutecznych rozmów rozwojowych.
W skład tej kompetencji wchodzą:
Identyfikowanie potencjału członków zespołu
Rozpoznawanie indywidualnych mocnych stron, talentów oraz obszarów do rozwoju każdego członka zespołu.
Wspieranie rozwoju zawodowego
Tworzenie środowiska, które sprzyja rozwojowi kompetencji i umiejętności członków zespołu, poprzez oferowanie wsparcia, szkoleń i możliwości awansu.
Motywowanie do osiągania wyższych celów
Kreowanie inspirujących celów i wyznaczanie ambitnych zadaniach, które mobilizują członków zespołu do dążenia do doskonałości.
Tworzenie planów rozwoju indywidualnego dla Współpracowników
Opracowywanie spersonalizowanych planów rozwoju dla poszczególnych członków zespołu, uwzględniających ich aspiracje i cele zawodowe.
Prowadzenie skutecznych rozmów rozwojowych
Umiejętność przeprowadzania konstruktywnych rozmów rozwojowych z członkami zespołu, które umożliwiają określenie celów i ścieżek rozwoju.
Promowanie kultury uczenia się i rozwoju
Kreowanie atmosfery, w której rozwijanie kompetencji i nauka są doceniane oraz stanowią naturalną część codziennej pracy.

Kompetencje samoświadomości - właściwe zarządzanie sobą, wiedza o własnych mocnych stronach i obszarach do rozwoju oraz umiejętność radzenia sobie z stresem i presją są kluczowe dla skutecznego przywództwa.
W skład tej kompetencji wchodzą:
Rozpoznawanie własnych mocnych stron
Świadomość i identyfikacja obszarów, w których posiada się wyjątkowe umiejętności i talenty.
Analiza i akceptacja obszarów do rozwoju
Umiejętność szczerej oceny własnych słabości oraz gotowość do podjęcia wysiłku w celu ich doskonalenia.
Skuteczne zarządzanie sobą
Umiejętność kontrolowania emocji, zachowania spokoju w trudnych sytuacjach i podejmowania rozsądnych decyzji.
Radzenie sobie ze stresem i presją
Wypracowanie strategii radzenia sobie z presją oraz zdolność do utrzymania równowagi i efektywności w trudnych sytuacjach.
Rozwijanie umiejętności osobistych
Stałe dążenie do samorozwoju i doskonalenia umiejętności, które pozwalają na efektywne zarządzanie sobą i własnym potencjałem.
Kreowanie pozytywnej kultury organizacyjnej
Wzorcowe zachowanie i promowanie wartości, które sprzyjają rozwojowi osobistemu oraz profesjonalnemu w organizacji.

Kompetencje komunikacyjne - obejmują umiejętność jasnego i skutecznego przekazywania informacji, zarówno wewnętrznie w organizacji, jak i na zewnątrz. To również umiejętność słuchania i zrozumienia potrzeb innych.
W skład tej kompetencji wchodzą:
Jasne przekazywanie informacji
Umiejętność formułowania i przekazywania komunikatów w sposób klarowny, aby uniknąć nieporozumień.
Skuteczna komunikacja wewnętrzna
Budowanie efektywnej komunikacji między różnymi obszarami i poziomami organizacji, co umożliwia płynny przepływ informacji.
Skuteczna komunikacja na zewnątrz
Umiejętność reprezentowania organizacji w kontakcie z klientami, partnerami biznesowymi oraz społecznością zewnętrzną.
Umiejętność słuchania i empatii
Aktywne słuchanie innych oraz zdolność do wczuwania się w ich perspektywę i potrzeby.
Dopasowanie komunikacji do odbiorcy
Umiejętność dostosowywania stylu komunikacji do różnych osób i sytuacji, co pozwala na skuteczniejsze przekazywanie wiadomości.
Rozwiązywanie konfliktów komunikacyjnych
Skuteczna identyfikacja i rozwiązywanie sytuacji, w których dochodzi do nieporozumień lub konfliktów wynikających z komunikacji.

Kompetencje przywódcze i strategiczne - dotyczą umiejętności skutecznego kierowania zespołem, podejmowania decyzji, delegowania zadań oraz zarządzania zasobami i zasobami w czasie.
W skład tej kompetencji wchodzą:
Skuteczne kierowanie zespołem
Umiejętność prowadzenia zespołu w sposób inspirujący, wspierający rozwój kompetencji członków oraz realizujący cele organizacyjne.
Podejmowanie strategicznych decyzji
Umiejętność analizowania sytuacji, określania priorytetów oraz podejmowania trafnych i długofalowych decyzji dla organizacji.
Delegowanie zadań
Umiejętność rozpoznawania odpowiednich zadań do delegowania oraz zapewnienie wsparcia i zasobów niezbędnych do ich skutecznego wykonania.
Zarządzanie zasobami w czasie
Efektywne alokowanie zasobów, w tym ludzkich, finansowych i materialnych, oraz umiejętność skutecznego gospodarowania czasem dla osiągnięcia celów organizacji.
Tworzenie wizji i mobilizacja
Umiejętność wyznaczania jasnych celów i kierunków dla organizacji, a także zdolność do inspirowania i mobilizowania zespołu do ich realizacji.
Myślenie długofalowe i strategia rozwoju
Umiejętność planowania i podejmowania decyzji z perspektywy długoterminowej, uwzględniając cele strategiczne i dążenie do trwałego sukcesu organizacji w przyszłości.
Warto pamiętać, iż w dzisiejszych czasach, menedżerowie stają przed nieustannymi wyzwaniami, których natura wykracza poza tradycyjne ramy zarządzania.
Zmiany demograficzne, kryzysy, globalizacja i dynamiczny rozwój technologiczny rewolucjonizują sposób, w jaki postrzegamy skuteczne kierowanie zespołem.
Ale to nie tylko rosnące różnice pokoleniowe czy wyzwania globalne, a również nowe oczekiwania ze strony pracowników i interesariuszy sprawiają, że lista kompetencji menedżerskich stale ewoluuje.
W tym świetle stawiamy coraz nowe wyzwania, menedżerkom i menedżerom z aspiracjami osiągnięcia sukcesu dla swoich organizacji.
Kompetencje XXI wieku, które proponuję, kładą nacisk na zarządzanie stresem, elastyczność, umiejętność radzenia sobie z niepewnością, a także budowanie zdrowych relacji i wsparcie psychologiczne w zespole, aktualnie stają się równie istotne jak umiejętności podstawowe (uniwersalne) w pracy osób zarządzających. Jestem także pewien, że w przyszłości kompetencje te zmieniać będą swoje znaczenia i rolę w wymagającej pracy liderów i menedzerów.
Niemniej jdnak rozwijanie tych kompetencji staje się kluczowe nie tylko dla osiągnięcia celów biznesowych, ale również dla tworzenia kultury organizacyjnej sprzyjającej innowacjom, równowadze i zaangażowaniu pracowników.
Współczesne przywództwo nie polega już wyłącznie na zarządzaniu zasobami czy strategią, ale na umiejętnościach adaptacyjnych, empatii i zrozumieniu i reagowaniu na zmieniające się potrzeby ludzi i rynku.
To właśnie te nowoczesne kompetencje stanowią klucz do osiągnięcia sukcesu w dzisiejszym szybko zmieniającym się świecie biznesu.
KOMPETENCJE MENEDŻERSKIE XXI WIEKU

UMIEJĘTNOŚĆ RADZENIA SOBIE Z NIEPEWNOŚCIĄ I PRESJĄ
W skład tej kompetencji wchodzą:
Elastyczność i adaptacyjność
Umiejętność szybkiego myślenia, podejmowania decyzji w warunkach niepewności oraz elastyczne podejście do nowych sytuacji są kluczowe w dynamicznym środowisku biznesowym.
Umiejętność zarządzania stresem
Zdolność do radzenia sobie ze stresem oraz umiejętność utrzymania klarownego myślenia w trudnych sytuacjach jest niezwykle istotna.
Zarządzanie ryzykiem i poszukiwanie rozwiązań
Zamiast unikać niepewności, aktywnie poszukują możliwości oraz innowacyjnych rozwiązań, które mogą przynieść korzyści nawet w niepewnych warunkach.

UMIEJĘTNOŚĆ ADAPTACJI I ELASTYCZNOŚĆ
W skład tej kompetencji wchodzą:
Szybkość reakcji na zmiany
Umiejętność dostosowywania się do nowych warunków, technologii i trendów jest kluczowa dla skutecznego zarządzania.
Otwartość na innowacje i różnorodność
Menedżerowie powinni być gotowi do eksplorowania innowacyjnych rozwiązań oraz do wykorzystania różnorodności w zespole, aby osiągać lepsze wyniki.
Umiejętność uczenia się i adaptacji do zmian kulturowych
Menedżerowie powinni być elastyczni w podejściu do różnorodnych stylów pracy i wartości, co umożliwi skuteczne zarządzanie zespołem w zmiennych warunkach.

UMIEJETNOŚĆ WSPIERANIA DOBROSTANU I ZDROWIA PSYCHICZNEGO ZESPOŁU
W skład tej kompetencji wchodzą:
Empatia i wsparcie emocjonalne
Umiejętność słuchania, wspierania i wykazywania zainteresowania osobistym rozwojem pracowników ma kluczowe znaczenie dla budowania zaufania i poprawy ich samopoczucia.
Zarządzanie stresem i promowanie równowagi
Wspieranie równowagi między pracą a życiem prywatnym, promowanie zdrowych nawyków oraz umożliwianie pracownikom odpoczynku może istotnie wpłynąć na ich zdrowie psychiczne i ogólny dobrostan.
Tworzenie kultury wsparcia i otwartości
Menedżerowie powinni dążyć do stworzenia kultury, która promuje wsparcie wzajemne, eliminuje stygmatyzację związaną z problemami zdrowotnymi psychicznymi i zachęca do korzystania z dostępnych zasobów wsparcia.

KOMPETENCJE CYFROWE I TECHNOLOGICZNE
W skład tej kompetencji wchodzą:
Znajomość nowoczesnych narzędzi i technologii
To obejmuje zarówno znajomość systemów zarządzania, jak i umiejętność korzystania z oprogramowania analitycznego, platform współpracy online czy też narzędzi do zarządzania projektem.
Umiejętność analizy danych i podejmowania decyzji opartych na informacjach
Umiejętność korzystania z analizy danych w celu wypracowania strategii i taktyk biznesowych stanowi kluczowy element skutecznego zarządzania.
Świadomość cyfrowego świata i trendów
Oznacza to nie tylko znajomość aktualnych rozwiązań, ale także gotowość do ciągłego uczenia się i adaptacji do nowych narzędzi oraz zmian zachodzących w świecie technologii.

UMIEJĘTNOŚĆ ZARZĄDZANIA ZMIANĄ / ZMIANAMI
W skład tej kompetencji wchodzą:
Komunikacja i zaangażowanie
Menedżerowie powinni umieć jasno komunikować cele, powody zmian oraz korzyści płynące z nowych inicjatyw. Dodatkowo, zaangażowanie zespołu poprzez uczestnictwo w procesie zmiany oraz wysłuchanie ich obaw i sugestii jest kluczowe dla sukcesu.
Przywództwo i mobilizacja
Umiejętność budowania zaufania, motywowania pracowników i zapewniania wsparcia w procesie zmiany jest kluczowa dla efektywnego przeprowadzenia zmian w organizacji.
Elastyczność i adaptacyjność
Menedżerowie muszą być zdolni do szybkiego dostosowywania się do nowych warunków, korygowania strategii oraz uczenia się na błędach, co jest kluczowe w procesie zarządzania zmianą.
UMIEJETNOŚĆ ROZWOJU KOMPETENCJI ZESPOŁU
Patrz opis powyżej w kompetencjach podstawowych (uniwersalnych).

W obliczu nieustannych zmian i wyzwań, jakie stawia przed nami współczesny świat biznesu, menedżerowie muszą wykazywać się szerokim wachlarzem kompetencji. Te umiejętności nie ograniczają się już tylko do klasycznych podejść zarządczych, ale obejmują także nowe, adaptacyjne i strategiczne sposoby myślenia. W moich badaniach skupiłem się na zidentyfikowaniu tych kluczowych obszarów, które są niezbędne do skutecznego kierowania zespołem, firmą w dzisiejszych czasach.
Kompetencje menedżerskie ewoluują, dostosowując się do nowych oczekiwań rynku i pracowników. Współcześni liderzy muszą umiejętnie łączyć zdolności interpersonalne, takie jak empatia, komunikacja i rozwiązywanie konfliktów, z umiejętnościami zarządzania zmianą i procesami. To wymaga nie tylko głębokiej samoświadomości, ale również zdolności adaptacji do zmieniającego się środowiska biznesowego.
Równie istotne są kompetencje analityczne i problemowe, które pozwalają na skuteczne identyfikowanie wyzwań i proponowanie innowacyjnych rozwiązań. Rozwój zespołu, zarządzanie stresem i presją, a także zdolność do wsparcia dobrostanu psychicznego pracowników, stają się kluczowe dla budowania silnej, zdrowej i efektywnej organizacji.
W dobie cyfryzacji, menedżerowie muszą również wykazywać się biegłością w kompetencjach cyfrowych i technologicznych, co obejmuje zarówno znajomość nowoczesnych narzędzi, jak i umiejętność analizy danych.
W świetle tych wyzwań, prowadzę konsultacje i programy rozwojowe skierowane do liderów i menedżerów, które mają na celu wzmocnienie i rozwijanie tych kluczowych umiejętności. Moje programy są dostosowane do indywidualnych potrzeb i kontekstu biznesowego każdej organizacji, aby zapewnić maksymalną skuteczność w osiąganiu celów zarówno osobistych, jak i organizacyjnych.
Zapraszam do współpracy i skorzystania z moich usług, aby razem odkryć i rozwinąć kompetencje menedżerskie, które są niezbędne dla Twojej organizacji, w dzisiejszym dynamicznym świecie biznesu.
Jeżeli interesuje Cię budowa przewag konkurencyjnych, przy użyciu i zaangażowaniu liderów i liderek Twojej organizacji, zapoznaj się w ofertą naszych programów rozwojowych i szkoleń dla menedżerów i menedżerek.
Commenti